NÜFUSU 250.000 DEN AZ OLAN BELEDİYE HUDUTLARI İÇİNDE GERÇEK VE TÜZEL KİŞİLERCE AÇILACAK YAŞ MEYVE VE SEBZE TOPTANCI HALLERİ YÖNETMELİĞİ

   

    Resmi Gazete Tarihi: 02/09/1985

    Resmi Gazete Sayısı: 18856

    Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

    BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Esaslar

    Amaç ve Kapsam

    Madde 1 - Bu Yönetmelik, nüfusu 250.000'den az olan belediyelerde, gerçek veya tüzel kişilerce açılacak yaş meyve ve sebze toptancı hal'lerinin kuruluş, yönetim, işleyiş ve denetimlerine ait usul ve esasları kapsar.

    Kanuni Dayanak

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, 14/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 15 inci Maddesinin 58 inci Bendine Dört Fıkra Eklenmesine Dair 28/6/1984 tarih ve 3033 sayılı Kanuna istinaden hazırlanmıştır.

    Tanımlar

    Madde 3 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

    Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

    Belediye: Nüfusu 250.000 den az olan belediyeleri,

    Hal : Gerçek veya tüzel kişilerce kurulacak yaş meyve ve sebze toptancı hal'ini,

    Komisyoncu : Yaş meyve ve sebze konusunda kendi adına ve üretici hesabına ücret karşılığı ticari iş yapan gerçek veya tüzel kişileri,

    Üretici : Yaş meyve ve sebze üreticilerini,

    ifade eder.

    Özel Hal Açma İzni

    Madde 4 - Yaş meyve ve sebzelerin toptan alım ve satımı için, gerçek veya tüzel kişilere ilgili belediyece toptancı hal'i açma izni verilebilir.

    Kamu Kurum ve Kuruluşlarının İştirak Payı

    Madde 5 - Açılacak Hal'e Kamu Kurum ve Kuruluşlarının ortak olmaları halinde iştirak paylarının toplamı % 49'u geçemez.

    Hal Açacaklarda Aranacak Şartlar

    Madde 6 - a) Gerçek kişilerin T.C. vatandaşı ve 18 yaşını bitirmiş olması,

    b) Tüzel kişi yöneticilerinin T.C. vatandaşı olması,

    c) Gerçek kişiler ile tüzel kişi yöneticilerinin, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamaları,

    şarttır.

    Müracaat

    Madde 7 - Özel hal açma izni isteyen gerçek veya tüzel kişiler bir dilekçe ile aşağıdaki bilgi ve belgelerle birlikte ilgili Belediye'ye müracaat ederler.

    a) Gerçek kişilerin nüfus cüzdanı sureti ve sabıka kayıt belgesi,

    b) Tüzel kişilerin hal açma konusunun da yer aldığı anasözleşmesi,

    c) Yol, su, elektrik, kanalizasyon, haberleşme, sosyal hizmet birimleri ile diğer tesisleri kapsayan hal plan ve projesi,

    d) Hal'in termin planı,

    Belediye Meclisi, yukarıda istenen bilgi ve belgelerin tam olarak intikalini müteakip müracaatı inceleyerek iki ay içerisinde sonuçlandırır.

    Belediyenin konulan müddet zarfında cevap veya izin vermemesi halinde ilgilinin idari yargı mercilerine itiraz hakkı saklıdır.

    Termin Planının Uygulanması

    Madde 8 - Belediyeden izin alınmasını müteakip termin planı çerçevesinde hal açma çalışmalarına başlanır.

    Termin planında belirtilen zamanda hal hizmete açılamadığı takdirde Belediyece makul bir ek süre verilir, verilen ek sürede gerçekleştirilemeyen hal izni iptal edilir.

    Hal Kurmaya Müsait Tesisler

    Madde 9 - Önceden kurulu bulunan hal kurmaya müsait tesisler, gerçek veya tüzel kişilerce bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olması halinde yaş meyve ve sebze toptancı hal'i olarak açılabilir.

    İKİNCİ BÖLÜM : Yönetim

    Hal Gerçek veya Tüzel Kişiliğinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

    Madde 10 - Hal gerçek veya tüzel kişiliği görevini bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre yürütülür.

    Ayrıca aşağıdaki görevleri de yapar;

    a) Hal'e bağlantısız gelen veya bağlantı yapılmakla birlikte işyeri geçici olarak kapalı olan komisyoncuya gönderilen malların zayi olmaması için bir komisyoncu vasıtası ile satışını temin ve bedelinin üreticiye gönderilmesini sağlamak,

    b) Sınıflandırma ve kaplara yerleştirme yapılan durumlarda, bu malların kalitelerine göre sınıflandırmalarının temini ile itiraz halinde durumu ilgili mercilere intikal ettirmek,

    c) Hal'e gelen malların miktarı ve sınıflarına ait bilgileri toplamak ve istenildiğinde ilgili resmi makamlara intikal ettirmek,

    d) Hal'de yapılan satışlara ait bordro ve faturaların birer suretini en geç satışın yapıldığını takip eden günün mesai saati başlangıcına kadar komisyonculardan almak, istenildiğinde ilgililere ibraz etmek,

    e) Tüm kayıt ve belgelerin beş yıl saklanmasını temin etmek,

    f) Hal'de çalışanların sağlık muayenelerinin zamanında yaptırılmasını sağlamak,

    g) Hal'de devamlı çalışan kişilerin çalışma esaslarını belirlemek,

    h) Hal'de çalışan taşıyıcıların çalışma kurallarını tespit etmek,

    i) İşyeri sahipleri ile yanlarında çalışan kişilerin sicilini tutmak,

    j) Hal'de devamlı iş gören taşıtların cinsini, uyacağı trafik kurallarını, park yerlerini, tesbit etmek,

    k) Hal idaresi ile ilgili diğer işlem ve yazışmaları yapmak.

    Hizmet Birimleri

    Madde 11 - Tesis edilen hal'in durum ve kapasitesine göre Belediye mevzuatında öngörülen tesisler kurulur.

    Bunun dışında diğer lüzumlu sosyal tesislerde kurulabilir.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : İşletme

    İş Yerlerinin Çalıştırılması

    Madde 12 - Hal'deki iş yerleri, sahipleri tarafından işletilebileceği gibi, kiraya da (tahsis) verilebilir.

    İş Yeri Tahsis Edilecek Şahıslarda Aranacak Nitelikler

    Madde 13 - Hal açacaklarda aranılan şartlara sahip olmak.

    Tahsisin Usulü

    Madde 14 - İşyerleri kiraya verilecek ise, mahallin ilan vasıtaları ile ilan edilir. İlanda;

    a) İşyerlerinin kira şartları,

    b) Müracaat tarihi ve yeri,

    belirtilir.

    Tahsisin İptali

    Madde 15 - a) Tahsis edileceklerde aranılan şartların herhangi birinin kaybedilmiş olması,

    b) Geçerli bir mazeret olmaksızın satış yerlerinin bir yıl içinde devamlı olarak bir ay kapalı kalması veya aralıklı olarak üç ay kapalı kalması,

    c) Hal nizamına, yönetim kararlarına ve yönetmelik esaslarına uyulmaması,

    d) Üreticilere bedellerinin yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde ödenmemiş olması,

    e) Bu yönetmeliğin 19, 21, 22, 23 ve 25 inci maddelerinde belirtilen yasaklara uyulmaması,

    durumunda işyeri tahsisleri iptal edilir.

    Tutulacak Defter ve Kayıtlar

    Madde 16 - İş yeri sahipleri, örneği hal gerçek veya tüzel kişiliğine verilecek;

    a) Giriş defteri,

    b) Fatura defteri,

    c) Cari hesap defteri,

    d) Satış bordrosu,

    tutmak mecburiyetindedirler.

    Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu Hükümleri Saklıdır.

    a) Giriş defteri;

    Gelen malların giriş sırasıyla, geldiği tarih, cins ve miktarlarını, kasa, sandık, bağ, küfe, çuval adedi ile tartılı satışlarda kilosu, kamyon plaka numarası ile birlikte, gönderenin adı, soyadı ve açık adresini günü gününe, üretici fatura numarasını düzenleme tarihini d gösteren defterdir.

    b) Fatura defteri;

    - Satış Fatura Defteri, müteselsil sıra numaralı, üç nüsha düzenlenen, bir nüshası alıcıya, bir nüshası hal gerçek veya tüzel kişiliğine verilen, bir nüshası da iş yerinde saklanan defterdir.

    - Üretici Fatura Defteri; müteselsil sıra numaralı, üç nüsha düzenlenen ve bir nüshası üreticiye gönderilen, bir nüshası hal gerçek veya tüzel kişiliğine verilen ve bir nüshası da işyerinde saklanan defterdir.

    c) Cari hesap defteri;

    Mal gönderenlerin isim ve adresleri ile borç ve alacak durumlarının ayrı ayrı yazıldığı defterdir.

    d) Satış bordrosu;

    Satış esnasında kantardan çıkan veya adet ve bağ ile satılan malın cins, evsaf, kap markası, miktarı ve fiyat gibi bütün ayrıntılarının kaydına ait yer sahibinin ünvanını gösterir iki nüshadan ibaret kopyalı çizelgedir. Bu çizelgelerin asılları yer sahibi tarafından, imzalanarak en geç ertesi günün mesai saati başlangıcına kadar hal gerçek veya tüzel kişiliğine gönderilir. Bu deftere kayıt edilmeden hiçbir surette mal satışı yapılamaz.

    İşyeri sahipleri malın son satış tarihinden itibaren bir hafta içinde üretici faturalarını düzenlemeye ve üreticiye göndermeye mecburdurlar.

    Aynı süre içinde mal satış bedelleri, üreticinin aksine yazılı talebi olmadıkça namına gönderilir.

    Defterlerin Tasdiki ve Saklanması

    Madde 17 - Bu Yönetmelik hükümlerine göre tutulacak defterlerin, işe başlamadan önce noterden tasdik ettirilmesi gereklidir.

    İşyeri sahipleri bu Yönetmelik hükümleri uyarınca tutmaya mecbur oldukları kayıtları beş sene saklamak zorundadır.

    16 ncı maddede belirtilen defterleri tutmayanlar, bu maddede öngörülen hususları yerine getirmeyenler, defterleri istendiğinde ibraz etmeyenler, bunlar üzerinde tahrifat yapanlar hakkında Kanuni işlem yapılmakla birlikte işyeri tahsisleri iptal edilir.

    Hal'de Fiyat Tesbiti

    Madde 18 - Yaş meyva ve sebze fiyatları arz talep kurallarına göre teşekkül eder. Teşekkül eden fiyatlar işyerlerinde, herkesin kolayca görebileceği bir yere asılacak tabloda ilan edilir.

    Hal İçinde Satışlar

    Madde 19 - Hal'de meyve ve sebzelerin satışı toptan yapılır.

    Hal'e girecek dökme mallar hariç diğer malların, ambalajlı ve kap içinde bulunması mecburidir. Bu hükmün bağ, demet ve adet üzerinde satışı yapılan malları da kapsar. Dökme mallar teamüle göre belirlenir.

    Ambalaj ve kaplar içinde gelen malların satış mahallinde dökülmek suretiyle satışı ve meyve ve sebze satış yerleri hariç hal binası ve müştemilatından sayılan yol, meydan gibi mahallerde mal teşhiri ve satışı yasaktır.

    Hal'de toptan satışlar üreticiler ile üreticiler tarafından kurulmuş kooperatifler veya kooperatif birlikleri ile komisyoncularca yapılır.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Hal'de Uyulacak Esaslar

    Çalışma Belgesi

    Madde 20 - İş yerlerinde çalışacak kişiler için hal gerçek veya tüzel kişiliğinden fotoğraflı çalışma belgesi alınır.

    Kalite ve Sorumluluk

    Madde 21 - İş yeri sahipleri ve üreticiler malların niteliklerinden sorumludurlar. Aynı kap içinde değişik kalitede veya ambalajında yazılı miktarlardan farklı mal konulması yasaktır. Bunun tesbiti halinde daha düşük kalitede olan malın fiyatı emsal alınarak hal gerçek veya tüzel kişiliğince satış yaptırılır.

    Stok ve Propaganda

    Madde 22 - İşyeri sahiplerinin piyasada darlık yaratmak fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların inmesine engel olmak amacıyla malların belli ellerde toplanması, stok edilmesi veya yok edilmesini doğuracak çalışmalar ile, bu yolda propaganda yapmaları ve benzeri davranışta bulunmaları yasaktır.

    Satıştan Kaçınmak

    Madde 23 - Fiyatı yükseltmek veya buna benzer düşüncelerle üreticinin malını piyasaya arz etmemek suretiyle malı çürütülen ve bu gibi sebeplerle müstahsile zarar verenler hakkında ilgili mercilerce zarar tesbit edilir ve tanzim ettirilir.

    Şayet mal tahsis sahiplerinin kusurları dışında çürür ya da bozulursa, İl veya İlçe sağlık teşkilatınca durum raporla belirlenir ve mal hal idaresi nezaretinde imha ettirilir veya döktürülür.

    Trafik

    Madde 24 - Hal içinde ve park yerlerindeki araçlar, hal gerçek veya tüzel kişiliğince gösterilecek yönleri, takip-etmeye ve konulan trafik kurallarına uymaya mecburdurlar.

    Temizlik

    Madde 25 - Yer tahsis sahipleri satış yerlerinin içini ve dışını temiz tutmaya mecburdurlar, çöpleri hal gerçek veya tüzel kişiliğinin belirleyeceği örneği uygun çöp bidonlarında toplayıp hal'deki çöp toplama merkezine dökeceklerdir.

    Kıyafet

    Madde 26 - Hal'de sürekli çalışan hizmetliler, hal gerçek veya tüzel kişiliğinin belirleyeceği örneği uygun çalışma kıyafeti giymek zorundadırlar. Tahsis sahipleri bunun temininden sorumludur.

    Huzur ve Emniyet

    Madde 27 - Hal dahilinde, huzur, asayiş emniyet ve sağlığı bozacak nitelikte gürültü yapmak, çevreyi kirletmek ve her türlü benzeri hareketlerde bulunmak yasaktır.

    Yönetici

    Madde 28 - Tahsis sahiplerinin işyerlerinde fiilen çalışmaları esastır. Ancak, Yönetmelik hükümlerine uygun bir yönetici istihdam edebilirler.Bu takdirde tüm sorumluluk işyeri sahiplerine aittir.

    Rüsum ve Komisyon Oranı

    Madde 29 - Hal'de faaliyet gösteren komisyoncuların, satış bedeli üzerinden alacakları komisyon miktarı ile Belediyenin alacağı rüsumun tesbitinde, 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 15 inci Maddesinin 58 inci Bendinde Tevfikan Belediyelerce Kurulan Toptancı Hal'lerinin Sureti İdaresi Hakkında Kanunun bu konudaki hükümleri uygulanır.

    Emniyet Tedbirleri

    Madde 30 - Her işletmede miktar ve kapasitesi hal gerçek veya tüzel kişiliğince belirlenecek bir yangın söndürme cihazı bulundurulur.

    Hal içinde araçtan araca yakıt çekmek, ateş yakmak, patlayıcı madde bulundurmak, tesbit edilen yerler dışına boş sandık kasa ve benzeri ambalaj maddesi gibi yanıcı malzemeler koymak yasaktır.

    Hal dahilinde çalışma saatleri dışında hal gerçek veya tüzel kişiliğinin görevlendireceği kişiler dışında kimse kalamaz.

    Hal'de yeteri kadar gece bekçisi istihdam edilir, gece bekçilerinin çalışma esasları hal gerçek veya tüzel kişiliğince tesbit olunur.

    Denetim

    Madde 31 - Gerçek ve tüzel kişilerce açılacak yaş meyve ve sebze toptancı hal'lerinin denetimi 1580 sayılı Belediye Kanunu ve bu yönetmelik esaslarına göre ilgili Belediyelerce yapılır.

    Gerekli görülen durumlarda Bakanlıkça da denetim yapılabilir.

    Çalışma İzninin İptali

    Madde 32 - Hal'de çalışan tüm hizmetlilerin Kanun, Yönetmelik, hükümlerine ve hal gerçek veya tüzel kişiliğinin yönetmelik çerçevesinde vereceği talimat ve emirlere uymaları zorunludur. Aksi halde hal gerçek veya tüzel kişiliğince verilmiş çalışma izinleri iptal edilir.

    Üretici Mektubu

    Madde 33 - Üreticiler ya da mal gönderenler, gönderdikleri malla birlikte, hal gerçek veya tüzel kişiliğinin verdiği örneğe uygun üretici mektubu (menşei şahadetname) göndermek zorundadırlar.

    Tasfiye

    Madde 34 - Faaliyetleri yasak edilen veya tahsisleri iptal edilenler kararın bildirimini takip eden 30 gün içinde malları tasfiyeye, tahsis edilen yeri teslim aldıkları şekliyle Hal gerçek veya tüzel kişiliğine teslim etmeye mecburdurlar.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : Diğer Hükümler

    Cezai Hükümler

    Madde 35 - Bu yönetmelikte belirtilen esaslara uymayanlar hakkında 1580 sayılı Belediye Kanunu ile 1580 sayılı Belediye Kanununun 15 inci Maddesinin 58 inci Bendine Tevfikan Belediyelerce Kurulan Toptancı Hal'lerinin sureti İdaresi Hakkında Kanunun ceza hükümleri uygulanır.

    Diğer Hükümler

    Madde 36 - Bu Yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda toptancı Hal'lerine ilişkin diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

    Yürürlük

    Madde 37 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Yürütme

    Madde 38 - Bu Yönetmelik hükümleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve ilgili Belediyelerce yürütülür.

    Mevzuat Kanunlar